Dalekowzroczność. Nowa książka Marcosa EberlinaCzas czytania: 8 min

Marcin Greszata

2022-09-28
Dalekowzroczność. Nowa książka Marcosa Eberlina<span class="wtr-time-wrap after-title">Czas czytania: <span class="wtr-time-number">8</span> min </span>

Seria Inteligentny Projekt, której wydawcą jest Fundacja En Arche, powiększyła się o przekład kolejnej książki: Dalekowzroczność. Jak biochemia ukazuje plan i celowość życia1. Oryginał ukazał się nakładem wydawnictwa Discovery Institute w 2019 roku jako Foresight: How the Chemistry of Life Reveals Planning and Purpose2.

Marcos Eberlin, autor książki Dalekowzroczność, to brazylijski chemik, specjalista w zakresie spektrometrii mas. Jest autorem wielu artykułów naukowych i laureatem licznych nagród i wyróżnień. Przed napisaniem Dalekowzroczności opublikował bestseller Fomos planejados3 [Zostaliśmy zaprojektowani], pierwszą książkę w języku portugalskim opisującą naukowe świadectwa na istnienie inteligentnego projektu w przyrodzie. Doktorat z chemii uzyskał na Uniwersytecie Stanowym Campinas w São Paulo, w Brazylii, gdzie założył Laboratorium Spektrometrii Mas – jedno z najlepiej wyposażonych i innowacyjnych laboratoriów na świecie – i przez 25 lat koordynował jego pracę. Obecnie jest prezesem Brazilian Society for Intelligent Design, dyrektorem Discovery-Mackenzie Research Center for Science, Faith and Society na Uniwersytecie Mackenzie w São Paulo oraz prezesem Brazilian Society for Mass Spectrometry4. Wyniki jego badań zainspirowały jego córkę Livię do skonstruowania obsypanego nagrodami „długopisu” diagnozującego nowotwory5.

Dalekowzroczność przedstawia rozważania Eberlina na temat elementów inżynieryjnego przewidywania i planowania, które są widoczne we wszystkich formach życia, od najmniejszych po największe. Sama konstrukcja książki pozwala czytelnikowi w płynny sposób przejść od analizy czynników umożliwiających życie na Ziemi, poprzez budowę komórki i DNA, bakterie, skaczące owady, mięsożerne rośliny, ptaki aż po skomplikowane narządy zmysłów ludzkiego organizmu. W przypadku komórki autor skupia się na funkcji, jaką pełni błona komórkowa i jej selektywna przepuszczalność. Następnie zwraca uwagę, że warunki panujące na Ziemi są precyzyjnie dostrojone do istnienia życia. W ciekawy sposób omawia elementy otaczającego nas świata, takie jak woda, którą nazywa ,,wielkim chemicznym cudem”6, atmosfera wyposażana w chroniącą nas warstwę ozonową czy błyskawice, które także są jednym z czynników warunkujących istnienie życia. Dużo miejsca poświęca analizie DNA i RNA, zwracając uwagę na fakt, że ich funkcja jako nośnika informacji byłaby bezużyteczna dla organizmu, gdyby od samego początku nie istniała informacja genetyczna, którą zawierają. Jak podkreśla Eberlin: ,,w porównaniu z kodem genetycznym każdy program napisany przez człowieka wydaje się karłowaty pod względem stopnia złożoności i zaprojektowania. Już to powinno wystarczyć do rozważania możliwości przewidywania i zaprojektowania”7. Dalej omawia ,,niektóre maszynerie molekularne, które pomagają zamienić DNA w białka, a białka w żywe organizmy”8, takie jak operony czy enzymy. Porusza również, będący ,,kulą u nogi” zwolenników współczesnej teorii ewolucji, temat wici bakteryjnej. Na temat tego ,,istnego cudu nanoinżynierii”9, jak Eberlin nazywa wić, pisał już wcześniej biochemik Michael J. Behe w książce Czarna skrzynka Darwina. Biochemiczne wyzwanie dla ewolucjonizmu10, na którą Eberlin się powołuje. Wychodząc poza komórkę, brazylijski uczony analizuje plankton, który podtrzymuje cykl węglowy, okrzemki, które dostarczają jednej piątej tlenu atmosferycznego11, oraz bakterie cyklu anamoks przekształcające w warunkach beztlenowych amoniak i dwutlenek azotu w azot cząsteczkowy12. Następnie skupia się na naturalnych maszyneriach dających niektórym owadom niesamowite zdolności. Jako przykład podaje owoszczę, która wykształciła mechanizm do wykonywania wysokich, szybkich i precyzyjnych skoków, wykorzystując niezwykłe koła zębate do synchronizowania ruchu odnóży13, oraz skorupiaka o nazwie rawka błazen mogącego odnóżami rozbijać muszle i, jak wspomina autor, nie tylko muszle14. Dalej omawia coraz bardziej złożone formy organizmów żywych, takich jak mięsożerne rośliny15, ptaki migrujące dzięki zdolności widzenia linii pola magnetycznego Ziemi16, a także fenomen ptasiego jaja, które jest niczym samowystarczalna „kołyska”17. Bioinżynieryjne rozważania kończy najbliższym nam przykładem – ciała człowieka, zawierającego ,,mnóstwo rozwiązań antycypujących złożone problemy”18, takich jak przedstawiony w książce ,,cud poczęcia”19, wyrostek robaczkowy, który błędnie uważany jest za organ szczątkowy20, czy narządy zmysłów21, które ,,nie tylko pozwalają nam przeżyć, ale także doświadczać otaczającego nas świata i cieszyć się nim”22.

Całość rozważań Eberlina obraca się wokół zasady ,,przewidzieć albo zginąć”. Autor stanowczo nie zgadza się z ewolucyjnym gradualizmem i przekonaniem o przypadkowości powstania życia.

Czy Wszechświat naprawdę powstał z niczego? Nie? A może z niczego powstała jakaś magiczna maszyna generująca wieloświat, precyzyjnie dostrojona i wytwarzająca co pewien czas wszechświat zdatny do zamieszkania? I czy precyzyjne dostrojenie praw i stałych fizycznych ot tak, po prostu się zdarzyło – niezależnie, od jakiego świata wyjdziemy? My to dopiero mieliśmy szczęście! Później wszystko po prostu ewoluowało na ślepo, aż do pierwszego przebłysku życia na Ziemi – pierwszej komórki, która pojawiła się przypadkiem w jakiejś pierwotnej zupie. Z tej komórki rozwinęło się życie wielokomórkowe, pierwsze rośliny i zwierzęta, a później pierwsze naczelne i pierwsze istoty ludzkie23.

Uczony utrzymuje, że powstanie i utrzymanie życia na Ziemi było możliwe tylko dzięki precyzyjnemu dostrojeniu całej długiej listy życiodajnych zmiennych. Porównuje Wszechświat do radioodbiornika z licznymi pokrętłami. Wystarczy nieznacznie przestawić jedno z nich i życie przestałoby istnieć24. Aby dokonać tak precyzyjnego dostrojenia niezbędny był inteligentny umysł i zdolność przewidywania.

Potrzebę antycypowania – spoglądania w przyszłość, przewidywania problemów z potencjalnie fatalną w skutkach realizacją planów i rozwiązywania ich zawczasu – widać wszędzie wokół nas. Z licznych przykładów opisanych w tej książce jasno wynika, że życie jest pełne rozwiązań, które musiały zostać wcześniej obmyślone, aby uniknąć rozmaitych ślepych uliczek. Inaczej mówiąc, wiele funkcji i systemów biologicznych wymagało planowania, żeby mogły działać. Cechy te przemawiają dobitnie przeciwko teorii ewolucji we wszystkich jej postaciach odwołujących się do przypadkowych procesów25.

Teoria inteligentnego projektu jest dla autora książki Dalekowzroczność jedynym i jednocześnie najbardziej logicznym wyjaśnieniem ,,licznych przypadków jawnego przewidywania zaobserwowanych w świecie naturalnym, czyli sytuacji, w których problemy zostały rozwiązane w pomysłowy sposób, przez jednoczesne dostarczenie na czas licznych, istotnych i precyzyjnie zsynchronizowanych elementów”26.

Autor definiuje naukę jako systematyczne, wolne od uprzedzeń poszukiwanie wiedzy o przyrodzie. Wzywa przy tym do rozważenia świadectw empirycznych potwierdzających udział inteligentnego czynnika w procesie powstania życia.

Uczciwa debata i dialog ludzi uczestniczących w wolnych dociekaniach naukowych zmierzających do zdobycia poznania stanowią siłę napędową nauki. Powinniśmy podążać śladem dowodów niezależnie od tego, kto je odnalazł i jaka była jego motywacja, i niezależnie od tego, co mogą nam one powiedzieć o rzeczywistości. Tylko taką naukę warto uprawiać27.

Omawiana książka stanowi zbiór licznych przekrojowych przykładów inteligentnego zaprojektowania ziemskiego życia. Eberlin dosyć szczegółowo objaśnia przytaczane w książce przykłady problemów inżynieryjnych. Mimo to Dalekowzroczność skierowana jest nie tylko do czytelników biegle poruszających się w obszarze nauk przyrodniczych, lecz również do tych, którzy stawiają dopiero pierwsze kroki w tematyce inteligentnego projektu i ewolucjonizmu. W tym przypadku autor daje możliwość pominięcia technicznych wyjaśnień i przejścia do kolejnych rozdziałów. Zamieszczone tam podsumowania są wystarczające, aby zrozumieć dalsze wywody. Mimo skondensowanej dawki wiedzy zawartej w książce jej lektura sprawia dużo przyjemności i wzbudza na nowo zachwyt nad otaczającym nas światem.

Marcin Greszata

Ostatnia aktualizacja strony: 28.09.2022

 

Książkę Dalekowzroczność. Jak biochemia ukazuje plan i celowość życia można nabyć w księgarni Fundacji En Arche:

Marcos Eberlin, Dalekowzroczność. Jak biochemia ukazuje plan i celowość życia, tłum. Z. Kościuk, „Seria Inteligentny Projekt”, Fundacja En Arche, Warszawa 2022.

Przypisy

  1. M. Eberlin, Dalekowzroczność. Jak biochemia ukazuje plan i celowość życia, tłum. Z. Kościuk, ,,Seria Inteligentny Projekt”, Fundacja En Arche, Warszawa 2022.
  2. M. Eberlin, Foresight: How the Chemistry of Life Reveals Planning and Purpose, Discovery Institute, Seattle 2019.
  3. M. Eberlin, Fomos planejados, Discovery Mackenzie, São Paulo 2018.
  4. Por. Marcos Nogueira Eberlin, www.discovery.org [dostęp 8 IX 2022].
  5. Por. Eberlin, Dalekowzroczność, s. 9.
  6. Por. Eberlin, Dalekowzroczność, s. 29.
  7. Eberlin, Dalekowzroczność, s. 73.
  8. Por. Eberlin, Dalekowzroczność, s. 75.
  9. Eberlin, Dalekowzroczność, s. 92.
  10. Por. M.J. Behe, Czarna skrzynka Darwina. Biochemiczne wyzwanie dla ewolucjonizmu, tłum. D. Sagan, „Seria Inteligentny Projekt”, Fundacja En Arche, Warszawa 2020, s. 86–90.
  11. Por. Eberlin, Dalekowzroczność, s. 100.
  12. Por. Eberlin, Dalekowzroczność, s. 101.
  13. Por. Eberlin, Dalekowzroczność, s. 105.
  14. Por. Eberlin, Dalekowzroczność, s. 110.
  15. Por. Eberlin, Dalekowzroczność, s. 115.
  16. Por. Eberlin, Dalekowzroczność, s. 121.
  17. Por. Eberlin, Dalekowzroczność, s. 127.
  18. Eberlin, Dalekowzroczność, s. 133.
  19. Por. Eberlin, Dalekowzroczność, s. 133.
  20. Por. Eberlin, Dalekowzroczność, s. 145.
  21. Por. Eberlin, Dalekowzroczność, s. 149.
  22. Eberlin, Dalekowzroczność, s. 165.
  23. Eberlin, Dalekowzroczność, s. 174.
  24. Por. Eberlin, Dalekowzroczność, s. 27.
  25. Eberlin, Dalekowzroczność, s. 171.
  26. Eberlin, Dalekowzroczność, s. 173.
  27. Eberlin, Dalekowzroczność, s. 48.

Literatura:

  1. Behe M.J., Czarna skrzynka Darwina. Biochemiczne wyzwanie dla ewolucjonizmu, tłum. D. Sagan, „Seria Inteligentny Projekt”, Fundacja En Arche, Warszawa 2020.
  2. Eberlin M., Dalekowzroczność. Jak biochemia ukazuje plan i celowość życia, tłum. Kościuk, ,,Seria Inteligentny Projekt”, Fundacja En Arche, Warszawa 2022.
  3. Eberlin M., Fomos planejados, Discovery Mackenzie, São Paulo 2018.
  4. Eberlin M., Foresight: How the Chemistry of Life Reveals Planning and Purpose, Discovery Institute, Seattle 2019.
  5. Marcos Nogueira Eberlin, www.discovery.org [dostęp 8 IX 2022].

Dodaj komentarz



Najnowsze wpisy

Najczęściej oglądane wpisy

Wybrane tagi