Dzięki znakomitej analizie przeprowadzonej przez naukowca Caseya Luskina kolejna ikona ewolucji1 legła w gruzach2. Przez długi czas utrzymywano, że DNA człowieka i DNA szympansa różnią się jedynie o „1%”, więc ujawnienie prawdy stanowi spore zaskoczenie. Okazuje się, że różnica ta (o której informacje ukryto poprzez zastosowanie hermetycznego języka, a dodatkowo zamieszczono je nie w tekście głównym opublikowanym w czasopiśmie „Nature”, ale w sekcji „Danych uzupełniających” do tegoż artykułu) wynosi w rzeczywistości około 14,9%.
Ale zastanówmy się, co to oznacza. Każdy, kto odwiedził zoo, musiał podejrzewać, że mit „1%” jest fałszywą i mającą na celu podważenie wyjątkowego statusu człowieka statystyką. Opiniotwórczy ateiści nie znoszą idei wyjątkowości człowieka. Oczywiście, ludzie i szympansy różnią się znacznie bardziej niż tylko o 1%. Ale… różnią się też znacznie bardziej niż o 14,9%. W przeciwnym razie istniałoby co najmniej kilka ogrodów zoologicznych, w których role byłyby odwrócone – i to szympansy obserwowałyby ludzi i omawiały nasze zachowania w specjalnie zaprojektowanych przez siebie „środowiskach dla człowieka”. W rzeczywistości w żadnym z ogrodów zoologicznych szympansy nie pełnią funkcji opiekunów.
Nie kwestionuję wartości 14,9% – przypominam jedynie, że kodujący białka DNA, czyli czysto materialny nośnik informacji wraz z powiązanymi strukturami materialnymi w komórce, w żadnym wypadku nie wyczerpuje tematu. Sam DNA jest niewystarczający, aby wyjaśnić ogromną różnicę między człowiekiem a szympansem. Mit o czysto materialnym genomie również się rozpada, co dostrzegli naukowcy, tacy jak Richard Sternberg, Michael Levin, Brian Miller, Günter Bechly i inni. Twierdzą oni, że źródłem złożonych wzorców informacyjnych jest coś, co wykracza poza materialny nośnik – coś, co z braku lepszego określenia możemy nazwać niedostępną dla ewolucji darwinowskiej „platońską przestrzenią” niematerialnych idei. Doktor Bechly określał je jako idee w umyśle Boga.
Temu właśnie poświęcona jest moja nowa książka, która dokumentuje przede wszystkim badania doktora Sternberga – Plato’s Revenge: The New Science of the Immaterial Genome [Zemsta Platona. Nowa nauka o niematerialnym genomie]3. Nawiasem mówiąc, poniższa ilustracja pochodzi z Narodowego Muzeum Historii Naturalnej w Waszyngtonie – tej samej instytucji, z której Sternberg został wyrzucony niczym heretyk. Przełożeni i koledzy potraktowali go tak tylko dlatego, że zredagował artykuł przychylny teorii inteligentnego projektu4. Ta historia również została opisana w mojej książce.

David Klinghoffer
Oryginał: Immaterial Genome Meets the Human-Chimp “1 Percent” Myth, „Science & Culture Today” 2025, May 23 [dostęp: 28 I 2026].
Przekład z języka angielskiego: Adam Bechyne
Źródło zdjęcia: Pixabay
Ostatnia aktualizacja strony: 28.1.2026
Przypisy
- Por. J. Wells, Ikony ewolucji. Nauka czy mit?, tłum. B. Olechnowicz, „Seria Inteligentny Projekt”, Fundacja En Arche, Warszawa 2020 (przyp. tłum.).
- Por. C. Luskin, Szokujące odkrycie: nowe badania podważają twierdzenie, że różnica między DNA człowieka a DNA szympansa wynosi tylko 1%, tłum. A. Bechyne, „W Poszukiwaniu Projektu” 2026, 9 stycznia [dostęp: 27 I 2026]; tenże, Weryfikacja faktów: nowy, „kompletny” genom szympansa w porównaniu z genomem człowieka wykazuje różnicę 14,9%, tłum. A. Bechyne, „W Poszukiwaniu Projektu” 2026, 14 stycznia [dostęp: 27 I 2026]; tenże, Funkcjonalny DNA źródłem różnic genetycznych między ludźmi a szympansami, tłum. A. Bechyne, „W Poszukiwaniu Projektu” 2026, 16 stycznia [dostęp: 27 I 2026]; tenże, Jakie jest najlepsze wyjaśnienie różnic genetycznych między człowiekiem a szympansem?, tłum. A. Bechyne, „W Poszukiwaniu Projektu” 2026, 21 stycznia [dostęp: 27 I 2026]; A. McDiarmid, Z ostatniej chwili: najnowsze badania obalają mit o zaledwie jednoprocentowej różnicy genetycznej między człowiekiem a szympansem, tłum. A. Bechyne, „W Poszukiwaniu Projektu” 2026, 23 stycznia [dostęp: 27 I 2026].
- D. Klinghoffer, Plato’s Revenge: The New Science of the Immaterial Genome, Discovery Institute Press, Seattle (WA) 2025 (przyp. tłum.).
- Chodzi o artykuł: S.C. Meyer, Powstawanie informacji biologicznej a wyższe kategorie taksonomiczne, tłum, D. Sagan, w: O pochodzeniu. Ujęcie naukowe, red. G. Malec, t. 3, Fundacja En Arche, Warszawa 2024, s. 151–206 (przyp. tłum.).
Literatura:
1. Klinghoffer D., Plato’s Revenge: The New Science of the Immaterial Genome, Discovery Institute Press, Seattle (WA) 2025.
2. Luskin C., Bombshell: New Research Overturns Claim that Humans and Chimps Differ by Only 1 Percent of DNA, „Science & Culture Today” 2025, May 20 [dostęp: 27 I 2025].
3. Luskin C., Funkcjonalny DNA źródłem różnic genetycznych między ludźmi a szympansami, tłum. A. Bechyne, „W Poszukiwaniu Projektu” 2026, 16 stycznia [dostęp: 27 I 2026].
4. Luskin C., Jakie jest najlepsze wyjaśnienie różnic genetycznych między człowiekiem a szympansem?, tłum. A. Bechyne, „W Poszukiwaniu Projektu” 2026, 21 stycznia [dostęp: 27 I 2026].
5. Luskin C., Szokujące odkrycie: nowe badania podważają twierdzenie, że różnica między DNA człowieka a DNA szympansa wynosi tylko 1%, tłum. A. Bechyne, „W Poszukiwaniu Projektu” 2026, 9 stycznia [dostęp: 27 I 2026].
6. Luskin C., Weryfikacja faktów: nowy, „kompletny” genom szympansa w porównaniu z genomem człowieka wykazuje różnicę 14,9%, tłum. A. Bechyne, „W Poszukiwaniu Projektu” 2026, 14 stycznia [dostęp: 27 I 2026].
7. McDiarmid A., Z ostatniej chwili: najnowsze badania obalają mit o zaledwie jednoprocentowej różnicy genetycznej między człowiekiem a szympansem, tłum. A. Bechyne, „W Poszukiwaniu Projektu” 2026, 23 stycznia [dostęp: 27 I 2026],
8. Meyer S.C., Powstawanie informacji biologicznej a wyższe kategorie taksonomiczne, tłum, D. Sagan, w: O pochodzeniu. Ujęcie naukowe, red. G. Malec, t. 3, Fundacja En Arche, Warszawa 2024, s. 151–206.
9. Wells J., Ikony ewolucji. Nauka czy mit?, tłum. B. Olechnowicz, „Seria Inteligentny Projekt”, Fundacja En Arche, Warszawa 2020.
